Anayasa Mahkemesinin Tarihçesi

Tarihsel açıdan bakıldığında eski Yugoslavya Federasyonunun bir birimi olarak Kosova, anayasaya uygunluk denetimini anayasa mahkemesi aracılığıyla uygulamıştır. Yugoslavya Federasyonu içerisinde ilk Anaysa Mahkemesi 1963 yılında kurulmuş olmasına rağmen, Kosova’nın siyasi-toplumsal konumundan dolayı anayasaya uygunluk denetiminin 1969 yılından itibaren uygulanmaya başladığını görmekteyiz. Kosova Sosyalist Özerk Bölgesi (KSÖB) Anayasal Yasasına dayanarak 1969 yılında Kosova Yüksek Mahkemesi bünyesinde Anayasal Yargı kolu kurulmuştu.

1971 yılı Anayasa değişikliğinden sonra Bölgenin yasama yetkilerinin genişlemesi sonucunda Anayasa ve yasal uygunluk denetimi yönündeki teşkilatlanmaya da etki etmiştir.  KSÖB Anayasasının X. Maddesinde yapılan değişiklikle Anayasa ve yasal uygunluğun sağlanması amacıyla Yugoslavya Federasyonunun diğer cumhuriyetlerinde kurulanlara benzer görev ve yetkilerle donatılmış bağımsız bir kurum olarak Kosova Anayasa Mahkemesi kurulmuştur.

1990 Kaçanik Anayasası ile de Anayasa ve yasaya uygunluğun teminatı olarak Anayasa Mahkemesi kurumu öngörülmüş, ancak Kosova’nın özerkliği lağvedilip Sırp işgal hakimiyetinin kurulmasından sonra, bu hiçbir zaman gerçekleşmemiştir. 1999 savaşından sonra Kosova’nın BM idaresi altına girmesiyle 15 Ocak 2001 tarihli Özerk Yönetim Anayasa Çerçevesi ile Yüksek Mahkeme bünyesinde Anayasal Çerçeve Meselelerinden Sorumlu Özel Heyetin kurulması öngörülmüştü. Uygulamada bu kurum kurulup hayata geçirilmiş olmasa da Anayasal Çerçeve ile bu heyetin görevleri ve dava açabilen kuruluşlar belirlenmiş, ancak bu heyetin yargıç sayısı ve çalışma şekli belirlenmemiştir.

Anayasa Mahkemesinin Kurulmasında Görev Alan Çalışma Grubu

Ülkedeki yeni siyasi gelişmelerin ve Kosova Cumhuriyetinin temel devlet kurumlarının kurulması neticesinde, Kosova Cumhurbaşkanı Prof. Dr. Fatmir Sejdiu ve Başbakan Sn. Hashim Thaçi’nin kararıyla, 2008 yılının Mayıs ayında Anayasa Mahkemesinin kuruluşundan sorumlu Çalışma Grubu kurulmuştur. Bu Çalışma Grubu, Mahkemenin işleyişi için gerekli kadronun hazırlanması; 2009, 2010 ve 2011 yıllarına ait bütçe planının hazırlanması; Anayasa Mahkemesinin kurumsal hiyerarşisinin tasarlanması ve Kosova Anayasa Mahkemesinin yerleşim planının hazırlanması konularında görevliydi. Çalışma Grubu, Kosova Cumhuriyeti Devlet kurumlarından (Hükümet ve Cumhurbaşkanlığı) temsilcilerin, uluslararası kuruluşlardan (USAID, ICO, Avrupa Konseyi) temsilcilerin ve yerli ile uluslararası hukuk uzmanlarının katıldığı geniş kapsamlı bir yapıya sahipti. Bu Çalışma Grubu kendisine verilen görevleri yerine getirmek üzere Mayıs – Aralık 2008 döneminde değerli katkılar sunmuştur. Çalışma Grubunun çalışmaları Grup Sekretaryası tarafından desteklenip teknik ve profesyonel destek EWMI tarafından sunumuş, mali destek UK DFID tarafından sağlanmıştır.

Çalışma Grubunun Yapısı

Eşbaşkanlar:

• Prof. Dr. Asrim Bajrami – Kamu Hizmetleri Bakanı
• Mr.s. Vjosa Osmani – Kosova Cumhurbaşkanlığı Yüksek Danışmanı

Üyeler:

• Ramë Manaj – Başbakan Yardımcısı
• Nekibe Kelmendi – Adalet Bakanı
• Dr. Korab Sejdiu – Kosova Cumhurbaşkanlığı Hukuk Danışmanı
• Dr. Visar Morina – Kamu Hizmetleri Bakanlığı Hukuk Danışmanı
• Dr. Robert Muharremi – Uzman – Kosova Amerikan Üniversitesi
• Dr. Gjyljeta Mushkolaj – Uzman – Priştine Üniversitesi
• Mr.sc. Arta Rama – Uzman – Priştine Üniversitesi
• Mr.sc. Xhavit Shala – Kamu Hizmetleri Bakanlığı Hukuk Danışmanı
• Bedri Bahtiri – Adalet Bakanlığı Mevzuat Daire Başkanı
• Ilaz Ramajli – Uzman – Avukat
• Lazim Salihu – Uzman – Avulat
• Philippe Leroux-Martin – ICO Hukuk Dairesi
• John Allelo – USAID – Hukuk Hakimiyeti Kıdemli Danışmanı
• Mr.sc. Gëzim Kolgeci – Çalışma Grubu Sekretaryası Koordinatörü – EWMI
• Argjentina Grazhdani – EWMI Dairesi Müdürü

  • KI 05/16

    Kosova Yüksek Mahkemesinin Rev.nr222/2015 sayı ve 19 Ağustos 2015 tarihli kararı hakkında anayasal denetim başvurusu

    08.12.2016
  • KI 07/15

    08.12.2016
  • KI 27/16

    Kosova Yüksek Mahkemesi-Kosova Mülkiyet Ajansı Temyiz Heyetinin
    GSK-KPA-A 095/13 sayı ve 20 Temmuz 2015 tarihli kararı hakkında
    anayasal denetim başvurusu

    08.12.2016
  • KI 99/16

    Prizren Bölge Mahkemesinin Ac.nr. 35/2003 sayı ve 23 Haziran 2004
    tarihli kararı hakkında anayasal denetim başvurusu

    08.12.2016
Adresa

Cadde: "Perandori Justinian", nr. 44.
10000, Prishtine

TEL:

+381 (0)38 60 61 62

Mob:

+377(0) 45 200 595
+377(0) 45 200 576

Fax:

+381(0)38 60 61 70

e-mail: